Ngạc nhiên trứng gà tự ấp, nở 1000 con mỗi lần – những phát minh phi thường của người Ai Cập cổ

0
82

Bên cạnh câu chuyện về xác ướp, kim tự tháp và các vị Thần, Ai Cập còn được biết đến là sở hữu những phát minh, công trình kiến trúc cực kỳ có giá trị mà nhiều người ít biết đến như lò ấp trứng của Ai Cập – kiệt tác kiến trúc giá trị còn hơn cả Đại kim tự tháp Giza. Hãy cùng Tapchituvi.net tìm hiểu về lò ấp trứng của Ai Cập qua bài viết dưới đây nhé!

Phát kiến làm người châu Âu kinh ngạc

Aristotle (384-322 TCN) – nhà triết học Hy Lạp lừng danh nhất đã cất công vượt đường trường đến Ai Cập để tận mắt chứng kiến những công trình kiến trúc khổng lồ như cung điện, đền thờ, kim tự tháp. Kế đến, họ bội phục hiểu biết toán học sâu sắc, nghệ thuật chế tạo giấy cói lạ lùng. Thế nhưng, điều khiến Aristotle “há hốc cả miệng” lại không phải là những công trình kiến trúc đồ sộ, mà là cảnh tượng hàng ngàn con gà con ồ ạt chui ra từ… một cái lò.

Lò ấp trứng Ai Cập cổ là một kiểu kiến trúc 2 tầng, bao gồm 5 cặp buồng đối xứng được ngăn cách nhau bởi hành lang ở giữa. Tầng dưới dùng để xếp trứng gia cầm đã thụ tinh, có thể chứa tối đa 4.500 quả. Tầng trên đốt lửa, đảm bảo nhiệt độ tỏa xuống luôn vừa bằng với sức nóng dưới bụng gà mẹ. Cho đến tận bây giờ, 2.000 năm đã trôi qua và khoa học công nghệ can thiệp vào mọi thứ, lò ấp trứng Ai Cập cổ vẫn được dùng ở cả đồng bằng sông Nile lẫn các vùng nông thôn trên khắp Châu Âu.

Một lò ấp trứng truyền thống của người Ai Cập

Sau Aristotle chừng 200 năm, Diodorus Siculus (90-30 TCN), nhà sử học La Mã nổi tiếng lại cũng đến Ai Cập và tận mắt trải nghiệm lò ấp trứng và ông thốt lên rằng: “Đáng kinh ngạc hơn cả là cách người Ai Cập chăn nuôi gia cầm gia tăng số lượng con. Họ không ấp trứng bằng cách tự nhiên chúng ta đều biết mà dùng chính đôi tay của mình, với một kỹ xảo đặc biệt, tạo ra nhiều không đếm xuể” 

Gà con chui ra từ đống phân?

Lò ấp trứng Ai Cập mà Aristotle từng thấy có kiến trúc 2 tầng được đắp bằng bùn. Xét trên mặt cắt ngang, nó bao gồm 1 hành lang trống và cặp buồng 2 tầng đối xứng. Một lò ấp trứng có thể có tối đa 5 cặp buồng, đủ không gian để xếp tới 4500 trứng. Mái của 5 cặp buồng này có hình chóp, hở đỉnh để tiện bề thoát khói. Sau khi xếp trứng vào tầng dưới, người ta nổi lửa ở tầng trên, cẩn thận trông coi, giữ nhiệt.

Tranh vẽ lò ấp trứng của người Ai Cập cổ

Ai Cập là nước có thời tiết nóng bức và nghèo cây xanh như bất cứ quốc gia Lục Địa Đen nào khác. Thế nên người ta phải thu gom phân khô làm nhiên liệu đốt thay vì đốt củi như các nơi khác. Chính vì thế Aristotle lầm rằng gà con chui lên từ đống phân, nhưng quả thật chúng vẫn nhờ có phân mà nở.

Xuất hiện muộn vì gà vốn không phải động vật bản địa

Gà không phải là động vật bản địa của Châu Phi mà từ Châu Á. Khoảng 10.000 năm trước, chúng bắt đầu được thuần hóa, nuôi làm thức ăn. Chuyện thông thương rộng khắp đưa chúng ra khỏi cái nôi của mình, cuối cùng cập bến Ai Cập. Chính bởi vậy nên lò ấp trứng Ai Cập xuất hiện khá muộn so với kiệt tác kiến trúc lâu đời như kim tự tháp. Đến thời kỳ thuộc Hy Lạp (332-30 TCN), thịt gà mới là một phần của thực đơn. Với trí thông minh siêu việt, người ta sớm tìm ra nguyên tắc ấp trứng và vận dụng trong thực tế. Người Ai Cập tuyệt đối giấu kín kỹ năng này vì không muốn bị kẻ thù “học lỏm”. Đó là lí do cả Aristotle lẫn Diodorus Siculus mới cứ mơ mơ hồ hồ, cuối cùng lầm tưởng rằng người Ai Cập có phép thuật làm trứng tự nở.

Đến thế kỉ 3 TCN, thịt gà mới được thêm vào thực đơn của người Ai Cập

Kỹ thuật ấp trứng được tin dùng cho tới tận ngày nay

Đến tận năm 1750, khi Réaumur du hành tới Ai Cập, quyết tâm tìm hiểu cặn kẽ kỹ thuật ấp trứng thay gà mẹ thần kỳ này, thế giới phương Tây mới vỡ lẽ. Ông nhận ra ngoài việc giữ và ổn định nhiệt phù hợp, người trông coi lò ấp còn phải thỉnh thoảng trở trứng, giống như gà mái mẹ tự lấy cái mỏ mà vần.

Trong tự nhiên, gà mẹ cảm nhận được thời điểm trứng sắp nở bằng bản năng. Lúc này, trứng đã tự tích đủ nhiệt, không cần gà mẹ nằm lỳ trong ổ nữa. Ấn tượng là trong lò ấp, người ta cũng lĩnh hội được cái bản năng của gà mẹ ấy. Họ chỉ cần cầm trứng lên, áp vào mắt là cảm nhận được sức nóng, đoán biết chúng sắp mổ vỏ chưa để giảm nhiệt.

Ngày nay, lò ấp truyền thống vẫn được sử dụng phổ biến tại Ai Cập và các vùng nông thôn tại Châu Âu

Sau khi thu gom được đầy đủ thông tin kỹ thuật, Réaumur liền trở về Pháp, tự đắp lò và thử nghiệm. Đáng tiếc là cho đến tận khi từ trần vào năm 1757, ông vẫn chưa thành công lần nào. Tuy nhiên, người phương Tây đã không bỏ cuộc. Đến năm 1890, họ có được lần tự ấp nở đầu tiên ở Canada, do mẹo thắp đèn than của một nông dân tên là Lyman Byce.

Con người hiện đại thường cho rằng người xưa lạc hậu và mông muội nhưng ngày càng có các phát kiến khảo cổ chỉ ra rằng họ sở hữu trình độ tri thức vô cùng phong phú, các phát kiến tinh vi, hiệu quả và rất phù hợp với tự nhiên, không làm tổn hại môi trường như các phát kiến của con người hiện đại.

PDJ trang suc phong thu phung dong

TRẢ LỜI

Please enter your comment!
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây